Jeta paralele e shkrimtarit S

Edmond Shallvari

Jeta paralele e shkrimtarit S

As gjashtë muaj, për t’u mbledhur dhe ajo pak fije e këputur papritur, e lëmshit të jetës.
Ky mendim i erdhi atë çast, kur pas vërtitjeve rreth e qark të fjalëve për sëmundjen e shfaqur, u kalua në e thëna troç e doktorit, për fundin e këtij lëmshi.
E para dhe e fundit herë, që s’do ta linte pas sëmundjen, pas sa e sa herëve të fituara mbi të.
Nuk e dha veten para kirurgut, por vazhdoi ta dëgjojë atë, sikur po merrte porositë e zakonshme për përballimin e një sëmundjeje gripale.
Edhe pse, në të njëjtën kohë dëgjuese, po ndjente tkurrjen e çdo pjese të trupit, me ndjesinë e mpirjes ngrirëse. Kurse sytë, po vazhdonin gjithnjë e më shumë t’ja plazmonin në amorfitete amebash jeshile, pamjen e kirurgut të jeshiluar nga veshja.
Dëgjoi veten që tha;
“E po do ndodhte dhe një barazim, o doktor, mes meje e sëmundjes”.
Kirurgu mbeti i hutuar, pa e kuptuar thënien e pacientit. Edhe pse ia dinte të shprehurën me nënkuptime nga librat e tij, këtë rradhë ju duk se ia veshi kot me atë thënie.
Për kirurgun, shkrimtari S ishte në humbjen e fundit fatale, ku barazimi përjashtohej realisht e shkencërisht, edhe nga ajo e thëna shpresuese, “Vetëm po qe se ndodh ndonjë thagmë”.
As këtë s'desh ta thoshte, qoftë dhe për zbutjen e gjendjes psikologjike të shkrimtarit. Nuk e kishte zakon të luante me zanatin e vet, por as me fatin e pacientëve.
Shkrimtari S duhej njoftuar për të keqen. E thëna e së keqes, edhe në u nistë bukur me fjalë, fillon të shëmtohet në vazhdim, sa më shumë i afrohet zbulimit të saj.
Kur ja, pas thënies të saj, në vend të ndeshjes me tronditjen e pacientit, me rrjedhjen e lotëve, me ulurimat e xhestet çmendarake dëshpëruese, në sa e sa raste të tilla, ai dëgjon kaq gjakftohshëm për një barazim ndeshjeje, mes pacientit dhe sëmundjes.
“Faza e parë e tronditjes psiqike”, tha me vete, por sqarimi më pas i shkrimtarit, e bëri të ndjehej ai tronditshëm.
“Eeh, o miku im! S’paska më keq të mësohesh vetëm me fitore, se ja, dëgjon një ditë fërshëllimën e arbitrit për mbarimin e lojës dhe shikon në tabelën e jetës tënde, barazimin e saj. Mos u çudit. Të dy palët, sa e fituam, aq dhe e humbëm njeri-tjetrin. Asnjera palë nuk u kualifikua. Po ikim të dy nga fusha e lojës, për të mos u kthyer kurrë më. Më thuaj tani, ç’të bëj, që të ik siç dua unë, sa më burrërisht”.
Shkrimtari S mbeti dhe vetë i çoroditur pas kërkesës së bërë, por më i çoroditur po shfaqej doktori, që ju duk vetja e pafuqishme, për të zbutur sadopak atë rezultat tragjik të mikut të tij.
U ndanë pas pak, me rrahje shpatullash njeri-tjetrit.

Shkrimtari S hidhte këmbët pa përqëndrim shikimi koridorit të spitalit, që s’mbaronte e s’mbaronte. Dhe jo vetëm kaq, por po i formësohej si një tunel i errët pa fund dalës.
“Vërtet do ik? Edhe sa kohë më tha? Me siguri e tha? Më i sigurt se kurrë. Ai dhe Zoti e dinin kaq saktë. Tani u bëmë tre që e dimë. Po unë pse ta besoj? Apo duhet ta besoj? Edhe sa jetë? Ooh, sa pak! Ç’pret! Nxito hapat më shumë, në do të fitosh pak jetë më shumë! Duhet nxituar tani në çdo hap, në çdo veprim e lëvizje. Nuk ke kohë për normalitet njerëzor. Sepse, nuk je normal, edhe pse je akoma njeri. Apo nuk je tamam njeri, për të qenë normal? Çfarë jam atëhere?”
Tuneli më në fund ja ngacmoi verbërisht shikimin, në fundin dalës.
“Ku i lashë mendimet?”, pyeti veten, tek ecte kuturum trotuarëve.
“Më ikën dhe mendimet. Kaq shpejt? Vetëm ato nuk duhen ikur, sikur dhe një grusht kockash të mbetem. Ato dhe dy kockat e gishtave, sa për të shkruar. Sa për të mbaruar atë , të pashkruarën deri më sot. Ooh, sa pak kohë! Duhet ta shtyj e zgjeroj kohën, brenda kohës së mbetur. Vetëm mendja, lutem, mos më lerë më shpejt. Iksha unë i tëri para saj. Vetëm ajo, ajo dhe dy koskat e gishtave mbetshin, sa për të mbaruar atë që s’e kam filluar akoma. Ç’pret? Këta njerëz s’janë si ty. Janë më nge. Po edhe në s’janë, e gjejnë mëngenë më tej. Ti tani s’je si ata. Ç’shikon? Ke nge të shikosh? Po të shikosh si këta njerëz, që nesër ike, mbarove. Jo, nuk duhet ikur nesër, as pasnesër. Shiko pra tjetërlloj, ndryshe. Ja, kështu! Të lumtë! E shikon sa shpejt lëviz koha, hapësira? Nxito pra! Hëë të lumtë! Po i le pas të gjithë. E shikon sa prapa mbetën njerëzit? Njerëzit? Leri ata në punët e tyre! Atë punë kanë ata. Të mbeten gjithmonë prapa me kohën, me hapësirën. Ashtu si ty pak më parë. Pak më parë, kur e dije lëmshin e jetës të mbështjellë pak më shumë se në gjysma e tij. Tani, edhe pak fije ka, për ta mbaruar kaq shpejt atë. Kush të nxitoi ta mblidhje kaq shpejt?
Çudi! Kaq vite e vite, ai mblidhej e mblidhej dhe prapë kishte akoma. Tani, si në filma me xhiro të shpejta, ai po arrin fundin. Hëë, jetë me xhiro të shpejta. Ç’krahasim! Kjo të mbeti tani? Paske kohë për këto lojra fjalësh? Shpejt pra!
Si i the doktorit? Do që të ikësh burrërisht. E hutove fare të shkretin. Po ç’faj kishte ai? Nga ta kuptonte ai thelbin e kërkesës tënde? Pse, në luftë po shkon për të shkuar burrërisht? Do thuash që dhe ikja nga jeta, në çdo forme qoftë, duhet bërë burrërisht. Të drejtë ke. Do ti, që ke vërtet të drejtë? Megjithatë unë për tjetërkund e kam atë që kërkoj. Atë e di vetëm unë. Hë për hë, vetëm unë. Më pas… Në arritsha për më pas.
E po, në do të arrish për më pas, leri llafet! Ti s’je më për llafe. Llafet s’janë më për ty. Ulu e shkruaj tani!”
E pashkruara e jetës po mblidhej bashkë me lëmshin e saj. Por ndryshe nga ky lëmsh, i bërë vërtet lëmsh për jetën e tij, e pashkruara i kishte krijuar jetën e dytë paralele të jetuar brenda vetvetes. Atë e kishte jetuar vetëm ai, ashtu, të vërtetë në dhimbjen e pabesisë së saj. Mbetur e tillë, ai jetonte realisht të kundërtën e saj. Realisht me aparencën e unit të dytë të krijuar si papritur, qysh në fill të jetës bashkëshortore. Për t’u bërë më pas pjesë e natyrës së vetes, e normalitetit kaq perfekt, sa dhe vetë çuditej.
I ndodhur në dyzimin e vetes, shpesh i dukej sikur e vërteta brenda tij, nuk i përkiste më atij, sikur kjo e brendshme e mundimshme ishte një krijim artificial, për të qenë thjesht një lojë ballafaquese me anën tjetër të dukshme të të jetuarit. Atëhere vetshahej, vetzirej, duke arritur deri në mosfolje me këtë pjesë të vetvetes. Kjo më shumë i ndodhte kur e shoqja e mbante, siç thuhet, në pëllmbë të dorës. Mes këtij trajtimi të saj, atij i ndodhte të ndjehej fajtor, për paralelen tjetër të jetës, që torturshëm e ndjente..
Por, aq ishte ndeshja e ngatërruar me veten. Mjaftonte mbarimi i dehjes nga trajtimi egoist i gruas, që ai, ashtu si pijaneci xurxull, të villte gjithandej pijen dhe vrerin bashkë, nga e vërteta e vrertë, që vite të tëra po jetonte.
Maria e tij, më kot ishte e tij. Për botën, mbase, sepse bota edhe nëse të do ndryshe, bën sikur të njeh për ndryshe e të sillet akoma më ndryshe. Aq i bën botës e vërteta tënde. Nga bota, zor të marrësh vesh të vërtetën që koklavitet nga gjithë përzjerjet e ndryshme të saj. Pra, për botën, ai dhe Maria s’ishin ata që ai jetonte paraleles tjetër të jetës, brenda vetes. Mos vallë për këtë opinion të botës, po edhe të egos së tij, ai kishte preferuar të jetonte mes botësh paralele? Mbase.
Për shkrimtarin S, nuk ishte vetëm kjo. Ai e donte Marien. Aq e kishte dashururar atë, sa e kundërta e kësaj dashurie marë prej saj, nuk kishte arritur ndonjëherë tek ai plotësinë e venitjes.
Ndodhur mes dashurisë deri në adhurim dhe realitetit zhgënjyes, ai nuk mundi të dilte dot nga pjesa e vetes së robëruar. Nuk arriti pra, atë që i kërkoi më parë vetes e pastaj doktorit, ikjen burrërisht nga kjo jetë.
Tani s’mund të ndodhte ajo që duhej të kishte ndodhur vite më parë. Nuk kishte fuqi, kurajo, por as kohë për atë lloj burrërie. Por, jo ama, për llojin tjetër të burrërirsë, që tashmë kishte vendosur të tregonte, për të ikur i tillë nga fallciteti i jetës para botës.
Bota le të mendonte e thoshte ç’të deshte. Të paktën ajo do mësonte atë, që sado ta dinte, kurrë s’mund ta dinte e rrëfente si ai.
Vetëm kështu ai do ndjente, sa ikjen burrërisht të vetes, aq dhe njohjen e botës me të. Vetëm kështu lëmshi i jetës i bërë lëmsh, mund të formësohej e mbahej më i lidhur para botës.
Kur të duhej të çmbështillej prej saj, për të mësuar diçka nga jeta e tij, filli i fundit mbyllës i lëmshit, do ishte njëkohësisht dhe filli i tij hapës.
Dhe ky fill ishte tashmë në rrugë të mbarë.
Shkrimtari S po shkruante diçka, sa brenda, aq dhe tej reales. Diçka mes të shkuarës, të sotmes dhe të ardhmes, ku e shkuara rrëfehet në të ardhmen, kurse e ardhmja rrëfehet në të sotmen.
Për ta realizuar këtë kapërcim e konvertim kohësh, ai e kishte nisur veten përtej kohës së mundshme të jetës së mbetur.
Kishte vdekur.
Dhe aty poshtë, në të drunjtin e arkivolit, si në dhomën e drunjtë të priftit në kishë, priste e dëgjonte në çdo vizitë, nga një rrëfim të tradhëtive të Maries.
Para frymës së fundit, e vetmja lutje e tij në vesh të së shoqes ishte që ajo t’i rrëfehej mbi varr, për jetën e saj, edhe pse siç i tha po në vesh, ishte i bindur për ndershmërinë e kësaj jete. Ai prapë kishte dëshirë, që edhe i vdekur, ta dëgjonte rrëfimin e saj të ndershëm.
Ju lut dhe i kërkoi t’i betohej për plotësimin e dëshirës së fundit.
Dhe ajo u betua.
Kur erdhi vërtet fundi, Maria mori frymë thellë dhe mes pikave të lotit, mërmëriti para tij.
“Ta dish ti ç’ke për të dëgjuar nga kjo gojë. Po ç’rëndësi ka tani. Kush do më dëgjojë veç vetes. Ti rri i qetë, me atë besim që pate gjithmonë për mua. Budalla burrë. Sa i mirë ke qenë?”

Rrëfimi i parë…
O burri im, i jetës sime, po shumë pak i zemrës sime. Dëgjomë, gjykomë e falmë, po munde të më falësh. Edhe në s’më fal ti, më ka falur Zoti, që i jam rrëfyer sa herë. Ndryshe, s’do kishim jetuar aq kohë bashkë, për bukuri. U bë pra siç deshte vetë Zoti për ne. Mua duke më falur mëkatet, ty duke t’i fshehur ato.
Dëgjomë tani rrëfimin e parë shpejt e shpejt, sepse po ngryset dhe më tremb errësira në varre. Edhe pse në një rrëfim tjetër, janë dhe varret.
I pari fare, po dhe më i pashmi dhe fisnik njeri, ka qenë doktori i njohur. Sa e dashuronin atë, e dinë ato që e dashuronin, por sa e patën si unë, ai e di më mirë dhe unë jo më pak. Me të kam bërë të 99-tat. Mos pyet për të njëqindën, se është sekreti më i madh që do ta marr me vete në varr. Apo të ta them? Kush do na dëgjojë këtu veç të vdekurve?”
Maria afroi kokën tek fotografia e të shoqit dhe me gojën afër veshit, i tha.
“Atë që s’pate fuqi ta bëje ti, e bëri ai për ty. Po mos u mërzit. Ti e di çfarë çupe rritëm. Sa të ka dashur e të do, sa krenohej e krenohet për ty. Tëndja quhet e kështu do jetë gjithmonë. Ti je në varr e s’flet dot, unë po më e heshtur se varri.
Qetësoju tani. Prapë këtu do më kesh e dëgjosh. Ja që t’u betova, o budalla burrë. Sa i mirë ke qenë!”

Rrëfimi i dytë…
Prit të pastroj ca mermerin nga gjethet e rëna. Po dhe me to bukur u dukërka. Ti ja thoshe bukur me vargje, sa herë frymëzoheshe nga natyra., Mos vetëm nga ajo. Më bëre dhe mua si vetja. Se ja, e ndjej që dhe kur të rrëfehem, nuk flas si më parë. Më vinë fjalët më ndjeshëm.
Dëgjo tani, po mos u mërzit! Ndryshe nuk rrëfehem. E mirë, e di që t’u betova.
E mban ment nipin e atij inxhinjerit ngjitur me ne? Të atij që punonte veprave. Ç’pyetje dhe unë, Ju të dy sa herë takoheshit e hidhnit nga një gotë raki dhe kur fillonin ato tuajat, po mos vinim ne gratë t’ju tundnim nga vendi, rrezik bashkë do flinit.
Nesje. Nipi ishte nga tjetër qytet dhe erdhi për të studjuar në Universitet. Djalë për kokën e djalit. Sa i bukur, aq dhe i zgjuar, sa i zgjuar, aq dhe i bukur. As vetë s’e di si ndodhi atë ditë kur vajta në shoqja dhe u gjenda vetëm me studentin. Nuk e kisha shkuar kurrë ndërmend, të betohem, që mund të bëja seks me një më të vogël se mua. Ishte fillestar i shkreti. Unë e prisja ndryshe. Po e di ti që dhe kjo sikur më ngacmoi më shumë? M’u duk vetja si pedagoge para studentit. Edhe pse në herët e para nuk arrinte të më mbaronte, se mbaronte vetë shpejt i gjori, unë kënaqesha me lojrat që bënim. Deri sa më bëri të ndjehem më e re në moshë dhe unë atë e bëra të ndjehej më burrë. Edhe në krevatin tonë kemi bërë dashuri një natë, kur ti ike për promovimin e librit. Ai më ktheu në kohën e rinisë, më beso. Por, aq ishte me të. Ai mbaroi studimet, iku e s’u duk më. Për mua ishe dhe mbete ti burri i jetës, ta dish, edhe pse më pak i zemrës. Budalla burrë! Po sa i mirë ke qenë!”

Shkrimtarin e kapi kriza e dhimbjes. U ngrit nga kompjuteri i djersirë, me djegie therrëse në bark, si të kishte aty thengjinj të ndezur. Piu ujë të gazuar, e vetmja pije e preferuar, që ia freskonte trupin. Pas pak ndjeu dhe efektin e hapkave qetësuese.
Mori në prehër laptopin dhe vazhdoi të shkruante rrëfimet e tjera të Maries.
Në çdo rrëfim ndjehej sa i poshtëruar, aq dhe i lehtësuar. Diçka po arrinte, për të plotësuar dëshirën e ikjes, sa më burrërisht.
Kishte mbaruar me ditën e pestë të rrëfimit, ku siç i thoshte mendja, po dhe me aq sa dinte, mbaronte mëkati i fundit i së shoqes.
Ç’rëndësi kishte mozaiku i tyre, variantet e shumta mes pesë tradhëtive të saj?
Mund të mbushte dhjetra e qindra faqe letër për sejcilin rrëfim, të çudiste botën me befasira historirash, të bëhej i njohur, i kërkuar, e pse jo, i pasur, por edhe kaq i mjaftonte, për të arritur të vetmen lakmi në jetë, atë që shpirti i kërkoi në çastin kur mësoi për pakjetën e mbetur. Nëse nuk do ndodhte kjo ikje e paralajmëruar, mund të mos ndodhte as ikja e dëshiruar, që me aq forcë ju shfaq bashkë me të.

Kur rrëfenja e pestë u mbyll më të njëjtën thënie që dilte vetvetiu nga shpirti, “Budalla burrë! Po sa i mirë ke qenë!”, Maria ndjeu lehtësim në shpirt, edhe pse gjoksi i gufoi më shumë nga frymëmarrja. Ishte mes ndjesisë së mëkatares, që lehtësohet pas rrëfimit dhe asaj të femrës të ngacmuar në instiktin ndezës, që e josh për tjetër mëkat. E çuditshme vërtet, absurd në logjikë, por e vërtetë atë çast. Ja, aty, mes varreve, ulur në cepin e varrit të burrit të saj. Mos po budallepsej dhe ajo nga ringjallje të tilla ndezjesh të shkuara? As më kurvat e kurvave, nuk do shkonin ndërmend atë çast, atë punë kurve, aty, në varrin e njeriut të tyre.
Dhe kur? Tani kur asnjë mashkull s’t’i hedh sytë. Kur lëkura të është zhubravitur gjithandej si lafshë pule.
Lëvizi nga vendi, largoi mendimet e mbrapshta, nxorri nga çanta paketën me cigare dhe ndërsa njerën cigare të ndezur e vuri mbi mermerin e kuqëremtë, tjetrën e thithi aq thellë , duke tymosur shtëllungë të gjatë tymi, si për të larguar frymën e djallit nga brendësia e trupit të saj.
Kur hapi celularin, dalloi disa herë telefonatat e avokatit të familjes. Pasi formoi numurin e tij, dëgjoi kërkesën për t’u takuar sa më parë, pasi kishte mbetur pa kryer një amanet i lënë në gjallje nga i shoqi.
Maria nuk u çudit aq, pasi ç’kishte për të lënë i shoqi për atë dhe çupën, i kishte lënë që në të gjallë. Nuk dinte të kishte mbetur pezull ndonjë amanet tjetër. Edhe atë që ia kërkoi asaj me gojë për t’ju rrëfyer, sa ia kishte plotësuar, ashtu siç ju betua.
Megjithatë, kot hamendesonte. U rregullua siç dinte ajo të rregullohej dhe drejt e në zyrën e avokatit.
“Zonjë, më fal për shqetësimin, por amaneti-amanet dhe siç thuhet, s’e tret as dheu”.
“Vazhdo. Kujtova se kishim mbaruar me amanetra e porosira, po meqë ka mbetur e një e fundit, po të dëgjoj”.
“Një është vërtet, por me peshën e disave së bashku. Fakti që nuk e thashë më parë, kishte të bënte thjesht me procedurën që duhej ndjekur, për të arritur deri në e thëna”.
“Ju kuptoj, mund të vazhdoni”.
“Jam i nderuar t’ju them se burri juaj, jetoi e vdiq jo vetëm si shkrimtar i madh, por edhe njeri i madh, me zemër të madhe”.
“Faleminderit për këto fjalë. Jam krenare vërtet”.
“Krenaria juaj është krenari e femrës-bashkëshorte, që i qëndroi në krah deri në fund të jetës burrit të vet”.
“Meritonte më shumë nga ç’bëra”.
“Ju kuptoj e jap të drejtë. Burri juaj e miku im i nderuar, më thoshte shpesh së fundi, që e vetmja dëshirë e fundit, ishte ta priste vdekjen burrërisht, duke vdekur pra, burrërisht”.
“Besoj se kjo dëshirë nuk i mbeti peng”.
“Jo, këtë desha t’ju them. Në ditët e fundit të tij, ai, ma tha i kënaqur këtë lehtësim të vetes dhe bashkë me të edhe amanetin e fundit të tij”.
Edhe pse me nervozizmin e padurimit për të mbaruar sa më parë kjo bisedë kote dhe e stërgjatur, Maria mundohej ta mbante gjakftohtësinë.
Në fund të fundit, do kishte një fund dhe kjo bisedë dhe ja, tek i erdhi si me porosi të saj, pas lëvizjes së avokatit në drejtim të kasafortës në njerën faqe të murit.
Hamendjet e Marias ishin boshe. Më shumë ishin çudira pyetjesh, se vajtje mendjeje për diçka konkrete. E vetmja që i erdhi pas volltes të saj, ishte mos i shoqi fshehtazi kishte mbledhur ndonjë dorë të mirë parash.
Avokati kapi me dy duart një pako të rregullt, të ambalazhuar me letër të bardhë të ndritshme.
“Nëse dëshironi, mund ta hapni. Po qe se nxitoni, më lejoni t’ju ndihmoj, duke ju shoqëruar deri në shtëpi”.
Edhe pse kurioze për ta hapur sa më parë atë pako të çuditshme, Maria preferoi vajtjen në shtëpi.
Në mënyrë të çrregullt nga nxitimi, grisi ambalazhin dhe me nervat e shtuara nga ç’i panë sytë, thirri:
“Prapë libra?!”
Nuk arriti të vazhdonte më tej thirrjen, nga e shtanguara që pati, kur hapi kapakun e librit. Aty ishte origjinali i shkrimit të burrit të saj, i fundit shkrim para se të vdiste.
As vetë s’mori vesh daljen e lotit, kur lexoi përkushtimin për të dhe çupën. Mbetur me librin në dorë, dëgjoi zilen e celularit.
Përsëri ai, avokati. Ç’kërkonte tjetër tani?
“Më falni dhe njëherë zonjë, për shqetësimin, por nxitimi i ikjes suaj dhe të rejat e fundit të pathëna, që kanë lidhje me ju, më detyruan t’ju telefonoj”.
Sa inat i kishte hyrjet e zgjatjet pas tyre, pa u thënë ajo që duhet thënë. Për t’ja ndaluar më tej ato, ndërhyri.
“”Po ju dëgjoj, mund të flisni”.
“Ajo që nuk ndodhi një jetë të tërë nga puna krijuese e burrit tuaj e mikut tim, po ndodh tani. Libri i fundit, kopje të së cilit ju dhashë, ka ofertë të madhe nga Shtëpia Botuese dhe pritet vërtet një sukses i paparashikuar. Kuptohet dhe të ardhurat s’do jenë pak për ju. Lutem të lexoni një letër që ndodhet mes faqeve të librit, brenda një zarfi të dyllosur e të panjohur edhe nga mua për nga përmbajtja e saj”.
Pasi kaloi shpejt leximin e titullit, “Jeta paralele e tjetrit” dhe përkushtimin prekës në faqen e parë të librit, Maria shfletoi faqet e tij. Në faqen me numur moshën e fundit të të shoqit, ndodhej vërtet zarfi i dyllosur.

Mund edhte të ishte çmendur atë çast. Bile brenda kafkës së kokës po ndjente sikur pjesë të forta të trurit po e çponin si tryelë, për të rrjedhur jashtë. Vuri pëllëmbët e duarve rreth kokës, për të ndaluar sa të mundte rrjedhjen. Por ajo mori për poshtë, ndaloi diku prapa qafës, për t’u zgjeruar më pas brenda grykës. Nuk po mbushej dot me frymë. Duart rrethuan qafën, e fërkuan përreth shtrëngueshëm dhe pulsueshëm, për t’i lehtësuar sadopak frymëmarrjen.
U ngrit duke u sulur drejt lavomanit të banjës. Hodhi disa herë ujë fytyrës e kokës. Leshrat e qulluara u shpëndanë dhe ju ngjitën rreth kokës, duke i dhënë pamjen e një të çmendure në krizë.
Ajo letër vinte nga varri dhe kishte flakët e ferrit për të. Ishte e pamundur të ndodhte kjo. Ai kishte vdekur, ishte aty, duke u tretur, poshtë pllakës së mermertë, bile akoma më poshtë, nga dheu mbuluar.
Ai nuk mund të dëgjonte të gjallët, as të gjallët atë. Po letra shkruante që ai e kishte dëgjuar atë në çdo rrëfim të saj, deri në të fundit dhe megjithatë, ja kjo “megjithatë” nënvizohej e shkruhej më dukshëm me fjalët më pas, i betohej që e kishte falur.
Mund të mos e shkruante atë letër, mund të mos e shkruante as atë libër, por s’do duronte dot të dëgjonte dhe i vdekur, thënien e saj për të, “Budalla burrë!”
Ai ishte nisur të vdiste, tamam si burrë, qoftë dhe kjo e vetmja burrëri e tij në fund të jetës së vet. Këtë duhej ta dinte dhe ajo, vetëm ajo.
Bota do mësonte historinë e tyre në libër, pa marë vesh kurrë që ishte e tyrja, sepse ishte histori e tjetrit, e një tjetri, që mund të ishte e çdo burri e gruaje të kësaj bote.

Pas leximit të librit, Maria u mbyll si murgeshë brenda mureve të shtëpisë.
Kudo faqeve të tyre, vareshin ikona, kandilë të ndezur e fotografi të të shoqit. Nga dhjetra qirinjtë e ndezur, dylla e shkrirë rridhte dhe gjarpëronte gjithandej dyshemeve.

Në ditën e përkujtimit të shkrimtarit S, një masë e zjarrtë u shfaq në ballkonin e shtëpisë së tij. Pasi qëndroi pak sekonda, u lëshua fluturimthi tej parmakëve, duke flakëruar si kometë e zjarrtë.
Por, ndryshe nga kometa që humb pas flakën e shuhet, ajo mbeti ashtu flakërueshëm, edhe në tokën ku ra.
Klithma kalimtarësh e thënie keqardhëse njerëzish, mbushën hapësirën përreth.
“Nuk e përballoi dot e gjora ikjen e të shoqit”.
“Bashkë në të gjallë e bashkë në varr”.
“I vajti pranë atij që aq shumë e deshte”.
“Ju preftë shpirti të dyve në paqe!”

Me arkivolin e trupit të Marias, kortezhi i njerëzve ndaloi në banesën e saj të fundit, pranë varrit të te shoqit, shkrimtarit S.
Tani, ata janë më shumë se kurrë, pranë njeri-tjetrit.

Selanik, 21-22 gusht 2010